Income Tax Alert: 31 मार्चपूर्वी ‘ही’ महत्त्वाची कामे पूर्ण करा, अन्यथा बसेल दंड आणि व्याजाचा फटका

Income Tax Alert: 31 मार्च 2026 ही तारीख केवळ आर्थिक वर्षाचा शेवट नाही, तर प्रत्येक करदात्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची अंतिम मुदत आहे. 2025-26 या आर्थिक वर्षातील करसंबंधित अनेक कामे या दिवसापूर्वी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. वेळेत ही कामे पूर्ण केल्यास करसवलतीचा लाभ घेता येतो, तसेच अनावश्यक दंड आणि व्याज टाळता येते. त्यामुळे शेवटच्या क्षणापर्यंत वाट न पाहता योग्य नियोजन करणे आवश्यक ठरते.

सर्वप्रथम, कर बचतीसाठी गुंतवणूक करणे ही सर्वात महत्त्वाची बाब आहे. जुन्या कर प्रणालीचा पर्याय निवडलेल्या करदात्यांसाठी कलम 80C अंतर्गत PPF, ELSS, LIC यांसारख्या योजनांमध्ये 1.5 लाख रुपयांपर्यंत गुंतवणूक करून करसवलत मिळवता येते. याशिवाय, कलम 80D अंतर्गत आरोग्य विम्यावर देखील सवलत मिळते. मात्र, ही गुंतवणूक 31 मार्चपूर्वीच करणे आवश्यक आहे.

दुसरे महत्त्वाचे काम म्हणजे एडवांस टॅक्स भरणे. जर एखाद्या व्यक्तीचा कर 10 हजार रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर त्याने आगाऊ कर भरलेला असणे गरजेचे आहे. अन्यथा, कलम 234B आणि 234C अंतर्गत दरमहा 1% दराने व्याज आकारले जाते.

तिसरे म्हणजे, जीएसटी अंतर्गत कंपोझिशन स्कीममध्ये सहभागी होऊ इच्छिणाऱ्या लहान व्यावसायिकांनी CMP-02 फॉर्म 31 मार्चपूर्वी भरावा लागतो. ही मुदत चुकल्यास पुढील संपूर्ण वर्षासाठी या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.

चौथे, निर्यातदारांसाठी LUT (Letter of Undertaking) दाखल करणे आवश्यक आहे. IGST न भरता निर्यात करण्यासाठी दरवर्षी नवीन LUT सादर करावा लागतो. 31 मार्चपूर्वी हे नूतनीकरण न केल्यास निर्यातीवर कराचा अतिरिक्त भार येऊ शकतो.

खालील तक्त्यात महत्त्वाची कामे आणि त्यांची अंतिम मुदत दिली आहे:

दरम्यान, मार्च महिन्याच्या शेवटी काही दिवस बँका बंद असू शकतात. तरीही, इंटरनेट बँकिंग, UPI आणि इतर डिजिटल माध्यमांद्वारे व्यवहार सुरू राहतील. मात्र, शेवटच्या क्षणी होणाऱ्या तांत्रिक अडचणी टाळण्यासाठी सर्व कामे आधीच पूर्ण करणे अधिक सुरक्षित ठरेल.