३.५ लाखांचा सौर कृषि पंप घ्या अवघ्या १६,५६० रूपयात; सरकार देतयं भरघोस अनुदान |Solar Pump Yojana

मुंबई | शेती करत असताना शेतकऱ्यांना विजेअभावी सिंचनाची मोठी समस्या निर्माण होते. शेतकऱ्यांच्या या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी सरकारच्या वतीने शेतकऱ्यांसाठी सौर कृषि पंप योजना राबवण्यात येते. या योजनेंतर्गत महाराष्ट्र सरकार शेतकऱ्यांना सौरपंप बसवण्यासाठी अनुदान देते. ही योजना अटल सौर कृषी पंप योजना (Solar Pump Yojana) म्हणूनही ओळखली जाते. शेतकऱ्यांना 1,00,000 सौरपंप उपलब्ध करून देण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट असून हे लक्ष्य 3 वर्षांसाठी ठेवण्यात आले आहे.

या योजनेचा लाभ सर्व शेतकऱ्यांना मिळत नाही. कारण या योजनेसाठी सरकारने ठराविक लक्षांक आणि कोटा ठरवून दिलेला आहे. या योजनेंतर्गत राज्य सरकार शेतकऱ्यांना पंपाच्या किंमतीच्या ९५ टक्के इतके भरघोस अनुदान देते. लाभार्थी शेतकऱ्यांना केवळ ५ टक्के रक्कम खर्च करावी लागते. सदर योजनेचा लाभ घेण्यासाठी ज्या शेतकऱ्याकडे शाश्वत जलस्त्रोत उपलब्ध असणे गरजेचे आहे. तसेच या शेतकऱ्यांकडे पारंपारिक पध्दतीने विद्युत जोडणी झालेली नसावी. 5 एकरापर्यंत शेतजमीनधारक शेतकऱ्यास 3 अश्वशक्ती क्षमतेपर्यंत सौर कृषीपंप तर 5 एकरापर्यंत जास्त शेतजमीन धारक शेतकऱ्यास 5 अश्वशक्ती क्षमतेचा सौर कृषीपंप देय आहे.

मुख्यमंत्री सौर कृषीपंप योजना (Solar Pump Yojana)

  • राज्यात ‘अटल’ सौर कृषीपंप योजना राबविण्यासंदर्भात घेतलेल्या निर्णयानुसार राज्य शासनाने 1 लक्ष पारेषण विरहीत सौर कृषीपंप आस्थापित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. हे उदिष्ट 3 वर्षांच्या कालावधीत टप्याटप्यात पूर्ण करण्यात येणार आहे.
    • पहिला टप्पा – २५००० नग
    • दुसरा टप्पा – ५०००० नग
    • तिसरा टप्पा – २५००० नग

योजनेची ठळक वैशिष्टे

लाभार्थी निवडीचे पात्रता निकष – (३ व ५ अश्वशक्ती ) :

  • शेतकऱ्याकडे शाश्वत जलस्त्रोत असलेली शेतजमीन असणे.
  • पारंपारिक पध्दतीने कृषीपंपाकरिता विदयुत जोडणी न झालेले शेतकरी.
  • ५ एकरापर्यंत शेतजमीन धारकास ३ अश्वशक्ती सौर कृषीपंप व ५ एकरापेक्षा जास्त शेतजमीन धारकास ५ अश्वशक्ती व ७.५ अश्वशक्ती सौर कृषीपंप देय असेल.
  • यापुर्वी शासनाच्या कुठल्याही योजनेद्वारे कृषीपंपाचा लाभ न घेतलेले शेतकरी.
  • अतिदुर्गम व आदिवासी भागातील शेतकऱ्यास प्राधान्य.
  • वन विभागाचे ना हरकत प्रमाणपत्र मिळत नसल्याने अद्याप विदयुतीकरण न झालेल्या गावातील शेतकरी.
  • “धडक सिंचन योजना” अंतर्गत लाभ घेतलेले शेतकरी.
  • महावितरणकडे विदयुत जोडणीसाठी पैसे भरुन प्रलंबित असलेले शेतकरीअर्जदार.

लाभार्थी निवडीचे पात्रता निकष ७.५ अश्वशक्ती सौर कृषीपंप करिता:

  • विहिर किंवा कूपनलीका यापैकी जलस्त्रोत असणे आवश्यक आहे.
  • अद्यावत भूजल अंदाज अहवालानुसार अतिशोषित, शोषीत आणि अंशत: शोषीत क्षेत्रामधील (गावांमधील) विहीरींमध्ये व कूपनलीकांमध्ये नवीन सौर पंप देणे अनुज्ञेय असणार नाही.
  • अद्यावत भूजल अंदाज अहवालानुसार ज्या सुरक्षीत पाणालोट क्षेत्रांची उपशाची स्थिती (stage of extraction) ६० टक्के पेक्षा कमी आहे, अशा क्षेत्रातील गावांमधील विहीरींमध्ये व कूपनलीकांमध्ये नवीन सौर पंप देण्यास पात्र.
  • खडकाचे क्षेत्रात खोदल्या जाणा-या विंधन विहीरी हे शाश्वत सिंचनाचे साधन नसल्यामुळे विंधन विहीरींमध्ये (Bore well), नवीन सौर पंप देणे अनुज्ञेय आसणार नाही. मात्र गाळाचे क्षेत्रामध्ये खोदल्या जाणा-या कूप नलिका हे शाश्वत सिंचनाचे साधन असल्यामुळे सुरक्षीत क्षेत्रामधील कूपनलीकांमध्ये (Tube Well) अ.क्र.२ च्या अधीन राहून, नवीन सौर पंप देणे अनुज्ञेय असणार आहे.
  • कोणत्याही वर्गवारीतील क्षेत्रामध्ये ६० मी. पेक्षा जास्त खोल असलेल्या विहीरींमध्ये अथवा कूपनलिकेमध्ये नवीन सौर पंप देण्यास पात्र नाही.

वर्गवारी निहाय लाभार्थी हिस्सा:

वर्गवारीलाभार्थी हिस्सा३ एचपी लाभार्थी हिस्सा५ एचपी लाभार्थी हिस्सा७.५ एचपी लाभार्थी हिस्सा
सर्वसाधारण१०%रु. १६५६०/-रु. २४७१०/-रु. ३३४५५/-
अनुसुचित जाती५%रु. ८२८०/-रु. १२३५५/-रु. १६७२८/-
अनुसुचित जमाती५%रु. ८२८०/-रु. १२३५५/-रु. १६७२८/-

सौरकृषीपंपाचे फायदे

  • दिवसा शेतीपंपास वीजेची उपलब्धता
  • दिवसा विनाव्यतय अखंडित वीज पुरवठा
  • वीज बिलापासून मुक्तता
  • डिझेल पंपाच्या तुलनेत शून्य परिचलन खर्च
  • पर्यावरण पुरक परिचलन
  • शेती सिंचनाचा भाग वीज सबसिडीपासून पृथ्थकरण करणे
  • औद्योगिक, वाणिज्यिक व घरगुती वीज ग्राहकांवरील क्रास सबसिडीचा बोजा कमी करणे

अर्जाची प्रक्रिया

पारेषण विरहीत सौर कृषीपंप नविन वीज जोडणी करिता अर्जाची प्रक्रिया.

  1. महावितरणाच्या वेब पोर्टलवर (https://www.mahadiscom.in/solar) ऑनलाइन अर्ज करावा.
    • सध्याच्या कृषीपंपाकरिता नवीन वीज जोडणीसाठी पैशाचा भरणा करुन प्रलंबित असलेल्या अर्जदाराने फक्त काही अनिवार्य फील्ड, उदा. अर्ज क्रमांक, पैसे भरल्याची पावती क्रमांक, मंजुरी क्रमांक आणि क्षमतेची मागणी इ. तपशील देणे अनिवार्य आहे.
    • नवीन अर्जदार (परंपरागत कृषीपंप नवीन वीज जोडणीसाठी पैशाचा भरणा केलेला नाही) सर्व फील्ड अनिवार्य आहेत म्हणून तपशील भरणे आवश्यक आहे.
  2. ए – 1 फॉर्मवर संपूर्ण माहिती भरावीे सोबत (कागदपत्रांची प्रत अपलोड करावी)
    • 7/12 उतारा प्रत
    • आधार कार्ड
    • जात प्रमाणपत्र (एससी / एसटी लाभार्थींसाठी)
  3. अर्जदाराने ए – 1 फॉर्मवर व घोषणापत्रावर सही करणे आवश्यक आहे.
  4. ऑनलाइन ए – 1 फॉर्म प्राप्त झाल्यापासून 10 दिवसांच्या आत, सर्वेक्षण केल्यानंतर फील्ड ऑफिसमधून डिमांड नोट जारी केले जाईल. जर काही विसंगती आढळली तर त्यानुसार अर्जदाराला कळविण्यात येईल.
  5. डिमांड नोट देय झाल्यानंतर लाभार्थी एजन्सीचे नाव सादर करेल / देईल (केवळ 25000 निविदासाठी लागू आहे).
  6. प्रत्येक टप्प्यावर अर्जदारांना एसएमएसद्वारे कळविण्यात येईल.

लाभार्थींसाठी मार्गदर्शक सुचना

  1. या योजनेत खालीलप्रमाणे नविन तसेच प्रलंबित अर्जदार पात्र राहतील.
    • पैसे भरुन प्रलंबित असलेले अर्जदार (मार्च 2018 पूर्वी ज्यांना एचव्हीडीएस योजनेमध्ये 2.5 लाखांहून अधिक रकमेच्या पायाभूत सुविधांची आवश्यकता आहे.)
    • 31.03.2018 नंतर सर्व पैसे भरुन प्रलंबित असलेले अर्जदार.
    • 01.01.2019 पासून कृषी पंपासाठी सर्व नवीन अर्जदार.
    • 2.5 लाखापेक्षा कमी रकमेच्या पायाभूत सुविधा लागणाऱ्या एचव्हीडीएस मधील पैसे भरुन प्रलंबित असलेला व या योजनेमध्ये सहभाग घेण्यास इच्छुक असलेला अर्जदार.